Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft bureau HHM gevraagd om te onderzoeken of de openstelling van de Wet langdurige zorg (Wlz) voor mensen met een psychische aandoening goed werkt. Het doel is om te kijken of deze mensen nu betere zorg krijgen en welke dillema’s of vragen er zijn.

De centrale onderzoeksvraag luidt: in welke mate heeft de openstelling van de Wlz voor mensen met een psychische aandoening bijgedragen aan de geformuleerde beleidsdoelen, en welke inzichten biedt dit voor toekomstig beleid? Om deze vraag goed te beantwoorden kijken we naar het doel van de wet, hoe de regels tot stand zijn gekomen, hoe het in de praktijk werkt en wat het resultaat is.

Er zijn verschillende perspectieven op ‘waar’ mensen met een psychische aandoening het beste geholpen kunnen worden. Er bestaan geluiden dat de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) niet genoeg zekerheid biedt voor deze groep. Maar ook dat de Wlz, van waaruit mensen levenslang 24 uur per dag zorg kunnen krijgen, misschien te zwaar is en mogelijk herstel of ontwikkeling belemmert. Dit leidt tot spanningsvelden in beleid en uitvoering.

Projectleider Patrick Jansen: “Wij zijn erg benieuwd naar de uitkomsten van dit onderzoek. We deden al vaker onderzoek naar deze doelgroep ook in combinatie met de Wlz. In dit onderzoek komen de verschillende perspectieven op zorg voor deze mensen samen. Door deze systematisch te verzamelen en hierover gezamenlijk in gesprek te gaan, hopen we te komen tot gedragen aanbevelingen die de zorg nog beter kunnen maken.”

Wat levert het onderzoek op?
Het onderzoek geeft een duidelijk beeld van wat de openstelling van de Wlz betekent voor mensen met een psychische aandoening. Door interactie tussen de perspectieven vanuit verschillende kanten en het gebruik van objectieve cijfers, ontstaat een goed beeld van wat goed gaat en wat beter kan. De resultaten helpen het ministerie en andere organisaties om de zorg voor deze groep verder te verbeteren en beter aan te laten sluiten bij de behoeften van mensen met een psychische aandoening.

Ervaring met onderzoek naar zorg voor mensen met een psychische aandoening en de Wlz
Voor het CIZ ontwikkelden we in 2015, met hulp van de Universiteit Twente, het Wlz-afwegingskader waarmee het CIZ een zorgvuldige afweging kan maken bij het bepalen van de toegang tot de Wlz. De Wlz bood toen nog geen zorg voor mensen met een psychische aandoening.

In 2017 hebben we geïnventariseerd hoeveel mensen met een psychische aandoening die gebruik maakten van verblijfszorg, toegang zouden krijgen tot de Wlz als de wet zou worden opgesteld voor (een deel van) deze groep. Dit onderzoek werd gedaan in opdracht van het ministerie van VWS, nadat Zorginstituut Nederland in 2015 had geadviseerd om deze mensen toe te laten tot de Wlz. Vervolgens hebben we in opdracht van VWS de zorgprofielen GGZ-Wonen ontwikkeld.

Later onderzochten we ook wat het zou betekenen als jongeren met psychische problemen toegang zouden krijgen tot de Wlz. Daarbij hebben we gekeken naar hoeveel jongeren het zouden zijn en de gevolgen hiervan voor de uitvoering en de kosten. Daarop is de Wlz niet opengesteld voor deze groep. Jongeren met psychische problemen krijgen de zorg vanuit de Jeugdwet.

Meer weten?
Hieronder zie je welke collega’s betrokken zijn bij dit onderzoek en hoe je contact met hen kan opnemen.