Door: Lennart Homan

Aan de start
Toen wij startten als kwartiermaker en regionaal projectleider troffen wij een regio met een duidelijke gezamenlijke ambitie, maar ook met voelbare spanning. Individuele gemeenten wilden meer lokale regie en nabijheid organiseren, terwijl tegelijkertijd de afhankelijkheid van regionale gemeentelijke samenwerking groot bleef. De onzekerheid rond landelijke wetgeving (het woonplaatsbeginsel en de doordecentralisatie) maakte dat beleidskeuzes steeds opnieuw tegen het licht werden gehouden. In die context was behoefte aan rust, overzicht en een partij die zowel inhoudelijk als procesmatig richting kon geven.

Onze rol in de praktijk
Wij zijn bewust ingestapt als onafhankelijk en gezamenlijk aanspreekpunt voor alle regiogemeenten. In de dagelijkse praktijk betekende dit schakelen tussen verschillende snelheden, belangen en perspectieven: van bestuurders die duidelijkheid en besluitvorming zochten, tot beleidsmedewerkers en uitvoerende professionals die vooral wilden weten wat het nieuwe model concreet voor hun werk zou betekenen.

Onze toegevoegde waarde zat voor ons vooral in:

• het continu vertalen tussen beleid en uitvoering;
• het expliciet maken van impliciete aannames en spanningen;
• het bewaken van voortgang zonder draagvlak te forceren.

Samenwerken aan het hybride model
Het hybride toegangsmodel is niet ‘ontworpen achter een bureau’, maar stap voor stap ontstaan in dialoog met lokale toegangen, wijkteams, aanbieders en ervaringsdeskundigen. In (werk)sessies merkten wij dat het gesprek pas echt op gang kwam wanneer casuïstiek centraal stond. Door concrete situaties te bespreken, werd zichtbaar waar gemeenten elkaar konden versterken en waar regionale ondersteuning echt nodig was.

Voor ons was dit ook het moment waarop het kwartiermakerschap zijn waarde bewees: ruimte creëren om te oefenen, te twijfelen en bij te stellen, terwijl het grotere ontwerp wel steeds scherp bleef.

Omgaan met onzekerheid en uitstel
Een belangrijk deel van het traject speelde zich af tegen de achtergrond van uitgestelde landelijke besluitvorming. In plaats van dit als belemmering te zien, hebben wij dit expliciet onderdeel gemaakt van het proces. Door scenario’s uit te werken en go/no‑go‑momenten te benoemen, ontstond bestuurlijk handelingsperspectief én rust in de organisatie. Voor betrokkenen voelde dit als: we kunnen door, zonder ons vast te zetten.

Wat het traject ons liet zien
Terugkijkend zien wij een regio die in staat is gebleken om gezamenlijk een fundamentele verandering door te voeren, juist door verschillen te erkennen en niet glad te strijken. Het uiteindelijke hybride model voelt niet als een opgelegd compromis, maar als een werkbaar geheel waarin lokale professionals zich herkennen en waarin regionale expertise daadwerkelijk ondersteunt.

Voor ons als adviseurs bevestigde dit traject hoe belangrijk het is om projectleiding, procesbegeleiding en inhoudelijke expertise te combineren. Niet alleen om tot besluiten te komen, maar vooral om te zorgen dat die besluiten ook daadwerkelijk gaan werken in de praktijk.

Opbrengst in de dagelijkse praktijk
Wat ons het meeste voldoening geeft is dat gemeenten aan het einde van het traject aangaven ‘het zelf te kunnen’. Het afwegingskader, de werkafspraken en het implementatieplan zijn niet alleen documenten, maar hulpmiddelen die in het dagelijks werk worden gebruikt. Dat is voor ons het signaal dat het kwartiermakerschap zijn doel heeft bereikt: de regio kan verder, mét elkaar, maar zonder voortdurende externe sturing.