Bureau HHM heeft in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een integrale evaluatie uitgevoerd van de subsidieregeling ‘Palliatieve terminale zorg en geestelijke verzorging thuis’. Het onderzoeksrapport ‘Evaluatie Subsidieregeling palliatieve terminale zorg en geestelijke verzorging thuis – Een terugblik en vooruitblik’ is inmiddels gedeeld met de Tweede Kamer.

Regeling palliatieve zorg en geestelijke verzorging
Via de Regeling wordt subsidie verstrekt voor drie onderdelen:

• Vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg – Dit onderdeel is bedoeld voor het ‘stimuleren van de coördinatie, scholing en inzet van vrijwilligers bij het verlenen van palliatieve terminale zorg’.
• Geestelijke verzorging in de thuissituatie – Dit onderdeel is bedoeld voor het ‘faciliteren van geestelijke verzorging thuis en rouw- en verliesbegeleiding thuis ten behoeve van palliatieve patiënten en hun naasten en geestelijke verzorging thuis voor mensen van 50 jaar en ouder’.
• Netwerken – Dit onderdeel is bedoeld voor het ‘creëren en onderhouden van een compleet, samenhangend en dekkend aanbod van palliatieve terminale zorg van verantwoorde kwaliteit in de regio door netwerken palliatieve zorg en netwerken integrale kindzorg’.

Het evaluatieonderzoek
Om te bepalen in welke vorm de Regeling moet worden voortgezet heeft het ministerie van VWS ons gevraagd om de doeltreffend- en doelmatigheid van de Regeling te evalueren. Hiervoor hebben we met het veld teruggeblikt op de periode 2020-2025 en verbetermogelijkheden voor de toekomst uitgewerkt.

Belangrijkste bevindingen
Uit de evaluatie blijkt dat alle drie de onderdelen van de regeling in de afgelopen jaren hebben bijgedragen aan het beschikbaar maken en versterken van palliatieve zorg en geestelijke verzorging thuis. Daarmee is de regeling in belangrijke mate doeltreffend.

Ook de beschikbare middelen worden over het algemeen doelmatig ingezet. Met een relatief beperkte hoeveelheid middelen worden, dankzij de inzet van vrijwilligers, professionals en coördinatoren, veel mensen bereikt en ondersteund.

Aanbevelingen voor de korte en lange termijn
In het rapport wordt een reeks aanbevelingen gedaan om de Regeling verder te verbeteren. Deze richten zich bijvoorbeeld op:

• Het aanpassen van de verdelingssystematiek voor het onderdeel vrijwilligers
• Het nader bepalen van de reikwijdte van de doelgroep voor het onderdeel geestelijke verzorging thuis
• Het aanscherpen van de kaders voor het onderdeel netwerken

Daarmee biedt het rapport niet alleen inzicht in de werking van de regeling, maar ook handvatten voor beleidskeuzes in de komende subsidieperiode.

Het volledige eindrapport: ‘Evaluatie Subsidieregeling palliatieve terminale zorg en geestelijke verzorging thuis – Een terugblik en vooruitblik’ is op 16 juni 2026 aangeboden aan de Tweede Kamer als bijlage bij de kamerbrief ‘Toekomst palliatieve zorg en ondersteuning’.

Bij de brief en het rapport is ook een ‘Overzicht aanbevelingen HHM’ opgenomen waaruit blijkt dat alle aanbevelingen worden overgenomen.

Ervaring bureau HHM palliatieve zorg
Bureau HHM heeft veel ervaring met palliatieve zorg. Zo deden we eerder onder andere onderzoek naar hoe goede zorg in de laatste levensfase georganiseerd kan worden voor specifieke doelgroepen, naar de werking van Palliatieve Zorg Nederland (PZNL), en naar de voortgang van het Nationaal Programma Palliatieve Zorg. Deze projecten hielpen om de huidige evaluatie goed en zorgvuldig uit te voeren.

Onderzoeker Janet van den Boer: “De palliatieve zorg is een sector met enorm gedreven professionals die van grote waarde zijn op het moment dat het leven van mensen broos en kwetsbaar is. Voor mensen zelf en hun naasten betekent het ontzettend veel om de laatste levensfase zo goed mogelijk in te kunnen vullen.”